Μία οπτική αναδρομή στην κατασκευή της «κόκκινης απειλής» μέσα από τη μαζική λαϊκίστικη τέχνη του 20ου αιώνα
Όπως εύστοχα επισημαίνει το io9 που συγκέντρωσε την παρακάτω συλλογή, οι αφίσες της αντι-κομμουνιστικής προπαγάνδας είναι καλύτερες κι από αφίσες ταινιών τρόμου. Απ' όταν επινοήθηκε ως λαϊκίστικο τρικ, η «κόκκινη απειλή» στην προπαγάνδα των ναζί και των λοιπών δυτικών καθεστώτων εμφανίζεται με συγκεκριμένες μορφές: τερατόμορφη, υπερμεγέθης, ηθικά κολάσιμη, απειλώντας ακαθόριστες έννοιες που παρουσιάζονται σαν συμπαγείς και ανεπίδεκτες κριτικής.
Όπως εύστοχα επισημαίνει το io9 που συγκέντρωσε την παρακάτω συλλογή, οι αφίσες της αντι-κομμουνιστικής προπαγάνδας είναι καλύτερες κι από αφίσες ταινιών τρόμου. Απ' όταν επινοήθηκε ως λαϊκίστικο τρικ, η «κόκκινη απειλή» στην προπαγάνδα των ναζί και των λοιπών δυτικών καθεστώτων εμφανίζεται με συγκεκριμένες μορφές: τερατόμορφη, υπερμεγέθης, ηθικά κολάσιμη, απειλώντας ακαθόριστες έννοιες που παρουσιάζονται σαν συμπαγείς και ανεπίδεκτες κριτικής.
Η παρακάτω συλλογή αποτελεί ένα ασυνήθιστο τεκμήριο. Μέσω αυτού ρίχνουμε μια ματιά στο πώς κατασκευάστηκε η αντίληψη του κομμουνιστικού κινδύνου στα μυαλά των πολλών, μέσα από την πιο άμεσα προσβάσιμη προπαγανδιστική τέχνη. Οι αφίσες σπάνια έχουν κείμενο, ίσως γιατί έτσι ο «εχθρός» θα μπορούσε να εξηγηθεί καλύτερα, υπονομεύοντας την ταύτισή του με το μυστηριώδες, άγνωστο, απειλητικό τέρας. Μία λεζάντα που θα δίνει το παράγγελμα αρκεί. Η αντι-κομμουνιστική αφίσα ως είδος τέχνης αποτελεί ένα παρεμβατικό μέσο στο κοινωνικό σώμα και έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον να τις δει κανείς στο ιστορικό πλαίσιο της ανόδου των ναζί, των διώξεων του μακαρθισμού ή του ψυχρού πολέμου.
Για το κερασάκι, παραθέτουμε στο τέλος κι ένα σχετικό απόσπασμα από το σατιρικό ποίημα «America» του Γκίνσμπεργκ. Enjoy.
Αφίσα των Συντηρητικών της Βρετανίας, 1909
«Τι θα φέρει στον λαό ο μπολσεβικισμός», Ρώσικη αντικομμουνιστική αφίσα, 1918
Ο μπολσεβικισμός φέρνει πόλεμο, ανεργία και πείνα – γερμανική αφίσα, 1918
